સમલૈંગિક લગ્નને કાયદાકીય માન્યતા આપવા માટે દાખલ કરવામાં આવેલી 20 અરજીઓ પર આજે પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલુ રહેશે. ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચે મંગળવારે આ અરજીઓની સુનાવણી શરૂ કરી હતી. આ બંધારણીય બેંચમાં ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડ, જસ્ટિસ સંજય કિશન કૌલ, જસ્ટિસ એસ રવિન્દ્ર ભટ્ટ, જસ્ટિસ પીએસ નરસિમ્હા અને જસ્ટિસ હિમા કોહલીનો સમાવેશ થાય છે, જેમની સામે કેન્દ્ર સરકારના સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા જ્યારે વરિષ્ઠ એડવોકેટ મુકુલ રોહતગી અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ દરમિયાન જ્યાં મૂળભૂત અધિકારોથી લઈને સામાજિક બહિષ્કાર સુધીની દલીલો આપવામાં આવી હતી, ત્યાં સમ્રાટ નીરો અને ભગવાન અયપ્પાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે સ્પષ્ટ કર્યું કે, તે સમલૈંગિક લગ્નોને કાયદેસર બનાવવાની અરજીઓનો નિર્ણય કરતી વખતે લગ્નો સંબંધિત ‘વ્યક્તિગત કાયદા’ને ધ્યાનમાં લેશે નહીં અને કહ્યું કે, એક પુરુષ અને એક સ્ત્રીની વિભાવના, જેમ કે સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટમાં ઉલ્લેખિત છે તે ‘લિંગના આધારે નિરપેક્ષ’ નથી.
મંગળવારથી શરૂ થયેલી આ સંવેદનશીલ મુદ્દા પર સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશો અને કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એસજી તુષાર મહેતા વચ્ચે જોરદાર ચર્ચા જોવા મળી હતી. કેન્દ્રએ આ મામલે મજબૂત દલીલો કરી હતી કે, સમલૈંગિક લગ્નને માન્યતા આપવા સંબંધિત આ અરજીઓ પર તેનો ‘પ્રાથમિક વાંધો’ સાંભળવો જોઈએ અને પહેલા એ નક્કી કરવું જોઈએ કે કોર્ટ આ પ્રશ્ન પર વિચાર કરી શકે નહીં, જે અનિવાર્યપણે ‘સંસદ’ અધિકારક્ષેત્ર છે.
એડવોકેટ જનરલ તુષાર મહેતાની આ દલીલથી ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડ થોડા નારાજ થયા અને તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે, હું ચાર્જમાં છું, હું નિર્ણય કરીશ. તેણે કહ્યું, હું કોઈને મને કહેવા નહીં દઉં કે, આ કોર્ટની કાર્યવાહી કેવી રીતે ચલાવવામાં આવે. તેના પર એસ.જી.મહેતાએ કહ્યું કે, પછી વિચારીએ કે સરકારે આ સુનાવણીમાં ભાગ લેવો જોઈએ કે નહીં. આના પર બંધારણીય બેંચમાં સામેલ જસ્ટિસ એસકે કૌલે કહ્યું કે, ‘સરકારનું કહેવું કે તે સુનાવણીમાં ભાગ લેશે કે નહીં, સારું નથી લાગતું. આ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. બેન્ચે કહ્યું કે પ્રાથમિક વાંધાઓની પ્રકૃતિ અને જાળવણીક્ષમતા અરજદારો દ્વારા શું રજૂ કરવામાં આવે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.
વરિષ્ઠ વકીલ મુકુલ રોહતગીએ શું કહ્યું ?
મુકુલ રોહતગીએ રોમન સમ્રાટ નીરોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું હતું કે રોમન સમ્રાટ બે વાર અને બંને વખત પુરુષો સાથે લગ્ન કર્યા હતા. જસ્ટિસ ચંદ્રચુડે ભગવાન અયપ્પાના મૂળનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, ઈશ્વરનો જન્મ કેવી રીતે થયો? બે ભગવાન મળ્યા-ભગવાન શિવ અને ભગવાન વિષ્ણુ, ભગવાન વિષ્ણુ મોહિની સ્વરૂપમાં હતા.
