વિશ્વકર્મા પૂજા 17 સપ્ટેમ્બર, રવિવારે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર બ્રહ્માજીએ આ વિશ્વની રચના કરી હતી. ભગવાન વિશ્વકર્માએ આ વિશ્વને સુંદર બનાવવાનું કામ કર્યું. બ્રહ્માજીના પુત્ર ધર્મથી વાસ્તુદેવ ઉત્પન્ન થયા. વિશ્વકર્માનો જન્મ વાસ્તુદેવની અંગિરસી નામની પત્નીથી થયો હતો. ભગવાન વિશ્વકર્માને વિશ્વના પ્રથમ એન્જિનિયર અને આર્કિટેક્ટ માનવામાં આવે છે. વિશ્વકર્મા પૂજાના દિવસે બાંધકામના કામો, દુકાનો, કારખાનાઓ વગેરેને લગતા સાધનો, યંત્રોની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. આ સાથે વિશ્વકર્મા જીને યંત્રોના દેવતા પણ માનવામાં આવે છે.
દેવતાઓ માટે બનાવ્યા શસ્ત્રો અને શહેરો
હિંદુ માન્યતાઓ અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં, દેવતાઓના મહેલો અને શસ્ત્રો ભગવાન વિશ્વકર્મા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા હતા, તેથી તેમને બાંધકામના દેવતા કહેવામાં આવે છે. શાસ્ત્રોમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે બ્રહ્માજીની સૂચના પર વિશ્વકર્માજીએ ઈન્દ્રપુરી, ત્રેતામાં લંકા, દ્વાપરમાં દ્વારકા અને હસ્તિનાપુર, કળિયુગમાં જગન્નાથપુરી વગેરેનું નિર્માણ કર્યું હતું. આ ઉપરાંત ભગવાન વિષ્ણુ માટે સુદર્શન ચક્ર, શિવનું ત્રિશુલ, પુષ્પક વિમાન, ઈન્દ્રનું વ્રજ પણ ભગવાન વિશ્વકર્માએ બનાવ્યું હતું.
પૂજા વિધિ –
આ દિવસે સવારે વહેલા ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો. તમામ સાધનો, સાધનો, એસેસરીઝ અને મશીનો પણ સાફ કરો. ત્યાર બાદ આખી જગ્યા પર ગંગાજળનો છંટકાવ કરો. પૂજા માટે સૌથી પહેલા પૂજા સ્થાન પર કળશની સ્થાપના કરો અને પછી પાટ પર લાલ કે પીળું કપડું પાથરીને વિશ્વકર્માનું ચિત્ર અથવા મૂર્તિ સ્થાપિત કરો અને તેને માળા ચઢાવો. આ પછી હાથમાં ફૂલ અને અક્ષત લઈને ધ્યાન કરો. આ પછી, ફૂલને અખંડ લો અને મંત્ર વાંચો અને ચારે બાજુ છંટકાવ કરો. આ પછી તમામ યંત્રો અને સાધનો વગેરે પર રક્ષા સૂત્ર બાંધીને પ્રણામ કરો. ત્યારબાદ ભગવાનને ફળ, મીઠાઈ વગેરે અર્પણ કરો. આ સાથે સમગ્ર સંસ્થા અને મશીનો, સાધનો વગેરેની આરતી પણ કરો.
પૂજા દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુનું ધ્યાન કરવું અને યજ્ઞ વગેરેનું આયોજન કરવું. જ્યાં તમે પૂજા કરી રહ્યા છો તે પરિસરમાં દરેક જગ્યાએ આરતી લો અને ભોગ દરેકની વચ્ચે વહેંચો. પૂજા દરમિયાન, “ૐ વિશ્વકર્મણે નમઃ” મંત્રનો શક્ય તેટલો જાપ કરવો જોઈએ. પૂજા પછી ભગવાન વિશ્વકર્માને સફળતા માટે પ્રાર્થના કરો. ત્યાર બાદ પ્રસાદ વહેંચો.
વિશ્વકર્મા પૂજાનું મહત્ત્વ
કામદાર વર્ગના લોકો માટે આ દિવસ ખૂબ જ ખાસ છે. આ દિવસે તમામ કારખાનાઓ અને ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓમાં વિશ્વકર્માજીની પૂજા કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ભગવાન વિશ્વકર્માની પૂજા કરવાથી ભક્તોની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે અને તેમને વેપારમાં પણ પ્રગતિ અને ઉન્નતિ મળે છે. તેમની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિમાં નવી ઉર્જાનો સંચાર થાય છે અને વ્યવસાય અથવા બાંધકામ વગેરે જેવા કામમાં આવતી તમામ સમસ્યાઓ અને અવરોધો દૂર થાય છે. માન્યતા અનુસાર ભગવાન વિશ્વકર્માની પૂજા કરવાથી સુખ અને સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે.
વિશ્વકર્મા પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત
જો કે આખો દિવસ ભગવાન વિશ્વકર્માની પૂજા થશે, પરંતુ તેમની પૂજાનો શુભ સમય 17 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 10.15 થી બપોરે 12.26 સુધીનો રહેશે. આ શુભ મુહૂર્તમાં પૂજા કરવાથી શુભ ફળ પ્રાપ્ત થશે.
