દેશમાં વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલે એક પરિપત્ર જારી કરીને રાજ્યોને વસ્તી ગણતરી કર્મચારીઓની નિમણૂક કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. પરિપત્ર મુજબ, વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે.
ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ (RGI) એ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 15 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં વસ્તી ગણતરી કર્મચારીઓની ભરતી પૂર્ણ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. વસ્તી ગણતરી કર્મચારીઓ મોટા પાયે ડેટા સંગ્રહ પ્રક્રિયા માટે જવાબદાર છે. આ અંગે એક પરિપત્ર જારી કરવામાં આવ્યો છે. પરિપત્રમાં જણાવાયું છે કે વસ્તી ગણતરી દરમિયાન, માહિતી સંગ્રહનું સંચાલન ગણતરીકારો અને સુપરવાઇઝર દ્વારા કરવામાં આવશે.
પરિપત્ર મુજબ, “આશરે 700-800 લોકોની વસ્તી ગણતરી કરવા માટે એક ગણતરીકારને સોંપવામાં આવશે, અને દરેક છ ગણતરીકાર માટે એક સુપરવાઇઝર સોંપવામાં આવશે. વધુમાં, કોઈપણ કટોકટી માટે 10 ટકા અનામત ગણતરીકાર અને સુપરવાઇઝર હશે.” રજિસ્ટ્રાર જનરલે જણાવ્યું હતું કે, ૧૯૯૦ના વસ્તી ગણતરી નિયમોના નિયમ ૩ મુજબ, શિક્ષકો, કારકુનો અથવા રાજ્ય સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટના કોઈપણ અધિકારીને ગણતરીકાર તરીકે નિયુક્ત કરી શકાય છે, જ્યારે સુપરવાઇઝર સામાન્ય રીતે ગણતરીકાર કરતાં ઉચ્ચ કક્ષાના અધિકારીઓ હોય છે.
વધુમાં, રાજ્યો વસ્તી ગણતરી અધિકારીઓની પણ નિમણૂક કરશે. જિલ્લાઓમાં, જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અથવા કોઈપણ નિયુક્ત અધિકારીને મુખ્ય વસ્તી ગણતરી અધિકારી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવશે, જે તેમના અધિકારક્ષેત્રમાં વસ્તી ગણતરી માટે જવાબદાર હશે. તેવી જ રીતે, વિભાગોમાં, વિભાગીય કમિશનર વિભાગીય વસ્તી ગણતરી અધિકારી તરીકે સેવા આપશે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં, મ્યુનિસિપલ કમિશનર અને સંસ્થાના વડા વસ્તી ગણતરી અધિકારી અથવા વધારાના મુખ્ય વસ્તી ગણતરી અધિકારી તરીકે સેવા આપશે. ૨૦૨૭ની વસ્તી ગણતરી દરમિયાન, દેશભરમાં અંદાજે ૩.૪ મિલિયન ક્ષેત્ર કાર્યકરો તૈનાત કરવામાં આવશે.
