ભારત અને યુકે વચ્ચેનો વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર આજથી અમલમાં આવ્યો છે. તેને તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતના સૌથી મોટા મુક્ત વેપાર કરારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. સરકારનો દાવો છે કે તે ખેડૂતો, કામદારો, એમએસએમઇ, નિકાસકારો અને સેવા ક્ષેત્રને જબરદસ્ત લાભો પૂરા પાડશે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન અમલમાં મુકાયેલો આ છઠ્ઠો મુક્ત વેપાર કરાર છે. અગાઉ, ભારતે મોરેશિયસ, યુએઈ, ઓસ્ટ્રેલિયા, યુરોપિયન મુક્ત વેપાર સંગઠન અને ઓમાન સાથે આવા કરારો લાગુ કર્યા છે.
ભારત-યુકે સીઇટીએ માત્ર ટેરિફ-ઘટાડો કરાર નથી, પરંતુ વેપાર, રોકાણ, સેવાઓ અને નવી રોજગાર તકો માટે એક વ્યાપક માળખું છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલના જણાવ્યા અનુસાર, આ ભારતના વેપાર ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. તે ટેરિફ અને નોન-ટેરિફ અવરોધો ઘટાડશે, ભારતીય ઉદ્યોગોની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારશે અને ખેડૂતો, ઉદ્યોગો, મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને યુવા વ્યાવસાયિકોને નવી તકો પૂરી પાડશે. આ કરાર ભારતના લગભગ 99% નિકાસ માટે બ્રિટિશ બજારમાં ડ્યુટી-મુક્ત પ્રવેશ પ્રદાન કરશે. વધુમાં, યુકેથી આવતા ઘણા ઉત્પાદનો પર આયાત શુલ્ક ઘટાડવામાં આવશે. આનાથી કિંમતોમાં ઘટાડો થશે. પહેલી વાર, બ્રિટિશ કંપનીઓને ભારત સરકાર તરફથી આશરે 40,000 ઉચ્ચ-મૂલ્યના ટેન્ડરોમાં ભાગ લેવાની તક મળશે. પરિવહન, ગ્રીન એનર્જી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રોમાં કાર્યની ગુણવત્તામાં સુધારો થશે.
કરાર હેઠળ ભારત અને યુકે સેંકડો ઉત્પાદનો પર આયાત શુલ્ક ઘટાડશે અથવા દૂર કરશે. વધુમાં, ડિજિટલ વેપાર, સરકારી ખરીદી, એમએસએમઇ, રોકાણ, બૌદ્ધિક સંપદા, શ્રમ, પર્યાવરણ અને સેવા ક્ષેત્રને લગતા નિયમોને પણ સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ કરારમાં કુલ 30 પ્રકરણોનો સમાવેશ થાય છે, જે તેને ભારતનો સૌથી વ્યાપક એફટીએ બનાવે છે.
સ્કોચ વ્હિસ્કી સહિત અનેક પ્રીમિયમ વિદેશી સ્પિરિટ પર આયાત શુલ્ક પણ ઘટાડવામાં આવશે. સ્કોચ વ્હિસ્કી પરની વર્તમાન 150% ડ્યુટી પ્રથમ તબક્કામાં 75% અને દસ વર્ષમાં 40% કરવામાં આવશે.
ભારતે સફરજન, અખરોટ, છાશ, કેટલાક બીજ, સોનાના બાર અને સ્માર્ટફોન જેવા સંવેદનશીલ ઉત્પાદનો પર કોઈ ટેરિફ છૂટછાટ આપી નથી. દરમિયાન, યુકેએ ચોખા, ખાંડ અને કેટલાક માંસ ઉત્પાદનોને કરારના કાર્યક્ષેત્રમાંથી બાકાત રાખ્યા છે.
કરાર સાથે અમલમાં આવેલા ડબલ કોન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શન હેઠળ, ભારતથી યુકે જતા કર્મચારીઓ અને તેમના નોકરીદાતાઓએ પાંચ વર્ષ સુધી યુકેમાં સામાજિક સુરક્ષા યોગદાન ચૂકવવાનું રહેશે નહીં.
