દેશભરમાં લોક આસ્થાના મહાપર્વ છઠની શરૂઆત આજથી થઈ રહી છે. ચાર દિવસ સુધી ચાલનારા આ પર્વમાં ભક્તો સૂર્યદેવ અને છઠ્ઠી મૈયાની પૂજા કરીને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ અને સંતાનના લાંબા આયુષ્યની કામના કરે છે. છઠ પર્વમાં સ્નાન અને ખાવાની પરંપરાથી લઈને ઊગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવા સુધીની ખાસ પરંપરાઓનું પાલન કરવામાં આવે છે. આ વ્રતને ખૂબ જ કઠિન માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં લગભગ 36 કલાક સુધી પાણી પીધા વગર ઉપવાસ રાખવામાં આવે છે.
પહેલા દિવસે એટલે કે આજે ઘરની સાથે રસોડાની પણ સફાઈ કરવામાં આવે છે, કદ્દુ-ભાત અને ચણાની દાળ બનાવવાની પરંપરા છે. આ ભોજન શુદ્ધતા સાથે તૈયાર કરવામાં આવે છે. છઠ પર્વના બીજા દિવસને ખરના કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે વ્રત કરનાર આખો દિવસ ઉપવાસ રાખે છે. સાંજે સૂર્યાસ્ત બાદ પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે માટીના ચૂલા પર કેરીનાં લાકડાંથી ગોળ અને ગાયના દૂધની ખીર બનાવવામાં આવે છે. આ ખીરનો પ્રસાદ ભગવાનને ધરાવવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ પરિવારના સભ્યોમાં વહેંચવામાં આવે છે. ખરનાનું પ્રસાદ લીધા બાદ લગભગ 36 કલાકનું નિર્જળા વ્રત શરૂ થાય છે.
છઠ પર્વનો ત્રીજો દિવસ ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે સાંજે આથમતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવામાં આવે છે. આ માટે સવારથી જ પૂજાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. વાંસની ટોપલી અને સૂપમાં ફળ, ફૂલ અને પૂજાની અન્ય સામગ્રી રાખવામાં આવે છે. સાંજે વ્રત કરનાર પરિવાર સાથે નદી, તળાવ કે અન્ય જળાશયના કિનારે પહોંચે છે. ત્યારબાદ પાણીમાં ઊભા રહીને આથમતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવામાં આવે છે. આ વખતે 15 નવેમ્બરે સાંજે 5 વાગ્યે 24 મિનિટે સંધ્યા અર્ઘ્ય આપવાનો સમય જણાવવામાં આવ્યો છે, આ દિવસે પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ અને સંતાનના સારા સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે, છઠ પર્વનો ચોથો અને છેલ્લો દિવસ 16 નવેમ્બરે છે. આ દિવસે સવારે ઊગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, 16 નવેમ્બરે સવારે 6 વાગ્યે 43 મિનિટે સૂર્યોદય થશે. સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય આપ્યા બાદ વ્રતના પારણા કરવામાં આવશે અને ચાર દિવસના છઠ મહાપર્વનું સમાપન થશે.
—————————-
