દુનિયાભરમાં બાળ લગ્નના દુષણને ખતમ કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. આમાં ઘણી હદ સુધી સફળતા પણ મળી ચૂકી છે. પરંતુ બીજી તરફ ઈરાક બાળ લગ્નને કાયદેસર બનાવવા માંગે છે. ઈરાકમાં છોકરીઓની કાયદેસર લગ્નની ઉંમર ઘટાડવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. ત્યાં છોકરીઓ માટે લગ્નની કાયદેસરની ઉંમર હાલમાં 18 વર્ષ છે. તેને ઘટાડીને 9 વર્ષ કરવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે. શિયા ઇસ્લામવાદી પક્ષો સંસદમાં અલ-જાફરી અથવા પર્સનલ સ્ટેટસ લો (કાયદો નંબર 188) માં સુધારા માટે દબાણ કરી રહ્યા છે. આ સુધારાથી નવ વર્ષની છોકરીના લગ્ન કરવાની છૂટ મળશે. પ્રસ્તાવિત સુધારો રવિવારે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જેના કારણે મહિલા અને બાળ અધિકાર કાર્યકરોમાં પણ રોષ ફેલાયો છે.
મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકાના દેશોમાં ઇરાકમાં કામ કરતી મહિલાઓની સંખ્યા સૌથી ઓછી માત્ર 1 ટકા છે. વર્લ્ડ બેંકનો આ ડેટા એ પણ દર્શાવે છે કે ત્યાં મહિલાઓની સ્થિતિ બહુ સારી નથી. તેઓ ઘરેલુ હિંસાથી લઈને નાની ઉંમરે લગ્ન સુધી તમામ બાબતોનો સામનો કરી રહ્યા છે. પરંતુ હવે કટ્ટરપંથની ચરમસીમાએ જઈને ઈરાક એક નવું બિલ લાવી રહ્યું છે, જે 9 વર્ષની છોકરીઓના લગ્નને પણ કાયદેસર બનાવી દેશે. હવે માનવાધિકાર સંગઠનો આ અંગે ઘણો અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. તમને જણાવી દઈએ કે અમેરિકામાં પણ બાળ લગ્નને છૂટ આપવામાં આવી છે.
મિડલ ઈસ્ટ આઈ અનુસાર, પર્સનલ સ્ટેટસ એક્ટ 1959ના નિયમ 188ને બદલવાની વાત થઈ રહી છે. જૂનો નિયમ અબ્દુલ કરીમ કાસિમ સરકારે બનાવ્યો હતો. કાસિમની ઓળખાણ એક પ્રગતિશીલ ડાબેરી તરીકેની હતી, જેમના સમય દરમિયાન ઘણા મોટા ફેરફારો લાવવામાં આવ્યા હતા. આમાંથી એક હતો- છોકરીઓના લગ્ન 18 વર્ષની થાય પછી જ. તે પચાસના દાયકાના અંતમાં સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં શ્રેષ્ઠ કાયદાઓમાંનો એક માનવામાં આવતો હતો.
માત્ર ચોક્કસ ઉંમરે લગ્ન જ નહીં, આ નિયમમાં બીજી ઘણી બાબતો પણ કહેવામાં આવી છે, જેમ કે પુરુષો તેમની ઈચ્છા મુજબ બીજી વાર લગ્ન કરી શકતા નથી. કાયદા અનુસાર, જો કોઈ મુસ્લિમ પુરુષ અને બિન-મુસ્લિમ મહિલા લગ્ન કરવા ઈચ્છે છે, તો તેના પર કોઈ શરત અથવા પૂર્વ શરત રહેશે નહીં. જો કે, કાયદો લાગે તેટલો સીધો ન હતો. જનતાને ખુશ કરવા માટે તેમાં એક નિયમ તે પણ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો કે જો પરિવાર અને ન્યાયાધીશની પરવાનગી હોય તો 15 વર્ષની ઉંમરે પણ લગ્ન થઈ શકે છે.
