ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને સુપ્રીમની કડક ટકોર, નફો કમાવતી સંસ્થા તરીકે ચલાવી શકાય નહીં

ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને નફો કમાવતી સંસ્થા તરીકે ચલાવી શકાય નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટે દેશભરની ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને છેલ્લા પાંચ વર્ષના હિસાબના ચકાસણી કરાયેલા નાણાકીય રેકોર્ડ, ફીનું માળખું, નાણાંનો ઉપયોગ, વધારાની રકમના રોકાણ અને શિક્ષણ સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલા ન હોય તેવા લોકોને કરવામાં આવેલી ચૂકવણી સહિતની વિવિધ માહિતી જાહેર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
ન્યાયમૂર્તિ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ અને ન્યાયમૂર્તિ એન.વી. અંજરિયાની ખંડપીઠે કહ્યું કે ખાનગી યુનિવર્સિટીઓ સંસ્થાના સરળ સંચાલન અને સંસાધનોના જવાબદાર વ્યવસ્થાપન માટે યોગ્ય નાણાકીય ભંડાર રાખી શકે છે. જોકે, શિક્ષણ માટે ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો ઉપયોગ શિક્ષણ સાથે સંબંધિત ન હોય તેવા હેતુઓ માટે કરી શકાય નહીં. ખંડપીઠે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે કોઈપણ ખાનગી યુનિવર્સિટીને નફો કમાવતી સંસ્થા તરીકે ચલાવવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં. યુનિવર્સિટીનો ચોક્કસ હેતુ હોવો જોઈએ અને સંસ્થાના નાણાકીય સંસાધનોનું જવાબદારીપૂર્વક સંચાલન થઈ શકે તે માટે યોગ્ય નાણાકીય વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. આ ઉપરાંત શિક્ષણ અને બિનશૈક્ષણિક કર્મચારીઓને યોગ્ય વેતન આપવાની વ્યવસ્થા પણ હોવી જરૂરી છે.
દેશભરની ખાનગી યુનિવર્સિટીઓ પાસેથી રેકોર્ડ માંગ્યા
આ મામલો નોઈડા સ્થિત એમિટી યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલી એક વિદ્યાર્થીની ફરિયાદથી શરૂ થયો હતો. જોકે, સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાનો વ્યાપ વધારીને દેશભરની ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને તેમાં સામેલ કરી છે. કોર્ટે કહ્યું કે વ્યાપક જાહેર હિતને ધ્યાનમાં રાખીને ખાનગી યુનિવર્સિટીઓની સ્થાપના, નિયમન અને તેમને મળતા વિવિધ લાભોની તપાસ કરવી જરૂરી છે. કોર્ટે ખાનગી યુનિવર્સિટીઓ પાસેથી છેલ્લા પાંચ વર્ષના ચકાસણી કરાયેલા નાણાકીય રેકોર્ડ માંગ્યા છે. તેમાં સંસ્થાએ કેટલી રકમ મેળવી અને કેટલી ખર્ચી, શિક્ષણ સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલા ન હોય તેવા લોકોને કરવામાં આવેલી ચૂકવણી, બચેલી રકમ અને તેના રોકાણની વિગતોનો સમાવેશ થાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ખાનગી યુનિવર્સિટીઓને કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર પાસેથી મળેલા લાભોની વિગતો આપવા પણ કહ્યું છે. તેમાં જમીનની ફાળવણી, કાયદાકીય છૂટછાટ અથવા અન્ય કોઈ વિશેષ સુવિધાનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત દરેક અભ્યાસક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશ માટે કઈ પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવે છે, પ્રવેશની જવાબદારી કયા અધિકારી પાસે છે, પ્રશ્નપત્ર કેવી રીતે તૈયાર થાય છે, પરીક્ષા કેવી રીતે લેવામાં આવે છે અને ઉત્તરવહીઓનું મૂલ્યાંકન કેવી રીતે થાય છે તેની માહિતી પણ આપવી પડશે.