યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે દુશ્મનાવટનો અંત લાવવા માટે એક કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા છે.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે થયેલ આ કરાર પ્રાદેશિક તણાવ ઓછો કરવાના
નક્કર સંકેતો આપે છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને આ કરારને શાંતિ તરફ એક મોટું પગલું
ગણાવ્યું છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં 111 દિવસથી ચાલી રહેલા તણાવનો અંત લાવવાના નક્કર સંકેતો છે. G7 સમિટ
માટે ફ્રાન્સની મુલાકાતે આવેલા યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના ફ્રેન્ચ સમકક્ષ મેક્રોનની હાજરીમાં
વર્સેલ્સમાં યુદ્ધનો અંત લાવવાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને ઈરાન વતી
હસ્તાક્ષર કર્યા. જોકે, પેઝેશ્કિયાન તેહરાનમાં રહ્યા, અને પ્રક્રિયા ડિજિટલી પૂર્ણ થઈ. હસ્તાક્ષરિત સમજૂતી
પત્રમાં 14 મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ફ્રાંસના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર આ પગલાનું સ્વાગત કર્યું,
તેને સ્થાયી શાંતિ તરફ એક મુખ્ય અને જરૂરી પગલું ગણાવ્યું. આ કરાર હેઠળ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વાણિજ્યિક
જહાજો માટે ફરીથી ખોલવામાં આવશે. આનાથી વૈશ્વિક તેલ અને ઉર્જાના ભાવમાં ઘટાડો થવાની અને
વૈશ્વિક બજારને રાહત મળવાની અપેક્ષા છે.
વ્હાઇટ હાઉસે એક વીડિયો પણ બહાર પાડ્યો છે જેમાં ટ્રમ્પ મેક્રોન સાથે બેસીને દસ્તાવેજ પર હસ્તાક્ષર
કરી રહ્યા છે. મીડિયા અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને આ 14-મુદ્દાના
કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. પેઝેશ્કિઆને વર્ચ્યુઅલી એટલે કે ઓનલાઈન હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ
કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચેની દુશ્મનાવટનો અંત લાવવાનો છે. આ કરાર તાત્કાલિક અમલમાં
આવે છે. ઓમાન અને અન્ય ઘણા દેશોએ વાટાઘાટોમાં મદદ કરી. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે પણ આ
કરાર પૂર્ણ થવાની પુષ્ટિ કરી છે.
કરારના મુખ્ય મુદ્દાઓ –
આ 14-મુદ્દાના કરારમાં ઘણા મુખ્ય નિર્ણયો શામેલ છે. પ્રથમ, બંને દેશો લેબનોન સહિત તમામ લશ્કરી
કામગીરી તાત્કાલિક બંધ કરશે. અંતિમ અને સંપૂર્ણ કરાર પર પહોંચવાની પ્રક્રિયા આગામી 60 દિવસમાં
શરૂ થશે. અમેરિકા તેની નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવશે. આનાથી વેપારી જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત
રીતે પસાર થઈ શકશે.
આ કરાર ઈરાનને નોંધપાત્ર આર્થિક રાહત આપે છે. ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો ધીમે ધીમે
હટાવવામાં આવશે. વિદેશમાં રાખવામાં આવેલા ઈરાનના ભંડોળ પરત કરવામાં આવશે. વધુમાં,
અમેરિકા ઈરાનના આર્થિક વિકાસ માટે ઓછામાં ઓછા 300 બિલિયન ડોલરના કાર્યક્રમોને ટેકો આપશે.
કરારમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, પરમાણુ મુદ્દા પર, ઈરાને ખાતરી આપી છે કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો
વિકસાવશે નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી ઈરાનના યુરેનિયમ ભંડાર પર નજર રાખશે.
યુએસ અધિકારીઓ કહે છે કે, આ કરાર બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સુધારવા માટે એક માળખા તરીકે કામ
કરશે. આ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પણ સારા સમાચાર છે.





