મહારાષ્ટ્રમાં બાળ લગ્નને રોકવા માટે, રાજ્ય સરકાર એક નિયમ પર વિચાર કરી રહી છે જેમાં લગ્નના
આમંત્રણ કાર્ડ પર વરરાજા અને વરરાજાની જન્મ તારીખ છાપવાની જરૂર પડશે. મહિલા અને બાળ
વિકાસ મંત્રી અદિતિ તટકરેએ બુધવારે આ જાહેરાત કરી. વિધાનસભામાં ભાજપના સભ્ય અતુલ
ભટખલકરે પૂછેલા પ્રશ્નના જવાબમાં, તટકરેએ કહ્યું કે રાજ્ય આગામી પાંચ વર્ષમાં બાળ લગ્નની
ઘટનાઓને ૧૦ ટકાથી નીચે ઘટાડવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
મંત્રીએ માહિતી આપી કે મહારાષ્ટ્ર રાજસ્થાન સરકારને લગ્નના આમંત્રણ કાર્ડ પર વરરાજા અને
કન્યા બંનેની જન્મ તારીખનો સમાવેશ કરવાની તેની સિસ્ટમનો અભ્યાસ કરવા માટે પત્ર લખ્યો છે.
તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય સરકાર ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગ અને કાયદા અને ન્યાય વિભાગ સાથે પરામર્શ કરીને
આ સિસ્ટમ લાગુ કરવાની શક્્યતા પર વિચાર કરશે. તેમણે કહ્યું કે રાજ્યમાં બાળ લગ્ન દર ૨૦૧૯-
૨૧ના સર્વેક્ષણમાં ૨૧.૯ ટકાથી ઘટીને ૨૦૨૩-૨૪માં ૧૯.૬ ટકા થયો છે, જ્યારે તાજેતરના સર્વેક્ષણમાં
રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ૨૦.૧ ટકાની આસપાસ છે. મંત્રીએ માહિતી આપી કે ૨૦૨૫-૨૬માં અત્યાર સુધીમાં
૧,૪૩૪ બાળ લગ્ન અટકાવવામાં આવ્યા છે અને ૧૩૬ હ્લૈંઇ નોંધવામાં આવી છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ૨૦૨૪-૨૫માં ૧,૪૯૫ બાળલગ્ન અટકાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ૨૦૨૩-૨૪માં
૧,૨૫૩ બાળલગ્ન અટકાવવામાં આવ્યા હતા અને ૧૦૮ એફઆઈઆર નોંધાઈ હતી. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું
કે, “બાળલગ્ન અટકાવવાના કેસોમાં વધારાને બાળલગ્નમાં વધારા તરીકે અર્થઘટન ન કરવું જાઈએ. તે
સરકારી તંત્ર દ્વારા સુધારેલ શોધ, રિપો‹ટગ અને હસ્તક્ષેપને પ્રતિબિંબિત કરે છે.” તેમણે સમજાવ્યું કે
બાળલગ્નમાં સામેલ પરિવારના સભ્યો ઉપરાંત, આવા
કાર્યક્રમોને જાણી જાઈને પ્રોત્સાહન આપનારાઓ સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં
પૂજારીઓ, સંગીતકારો અને અન્યનો સમાવેશ થાય છે. મંત્રીએ ગૃહને માહિતી આપી હતી કે જિલ્લા સ્તરે
કલેક્ટર્સ, ગ્રામ સુરક્ષા સમિતિઓ અને તાલુકા અને ગ્રામ પંચાયત સ્તરે સમિતિઓના નેતૃત્વ હેઠળના
ટાસ્ક ફોર્સ સક્રિય રીતે કાર્યરત છે.
તેમણે કહ્યું કે છ જિલ્લાઓને ખાસ ધ્યાન આપવા માટે ઓળખવામાં આવ્યા છે જ્યાં સ્થળાંતર એક મુખ્ય
કારણ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, ખાસ કરીને બીડ અને મરાઠવાડા ક્ષેત્રના અન્ય જિલ્લાઓ, જ્યાં પરિવારો
શેરડી કાપણીના કામ માટે સ્થળાંતર કરે છે. તેમણે કહ્યું કે સ્થળાંતરિત કામદારોમાં લક્ષિત જાગૃતિ
અભિયાન ચલાવીને અને બાળકોને સુરક્ષિત વાતાવરણમાં રાખવા માટે બાળ સંભાળ કેન્દ્રો અને રહેણાંક
સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરીને સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાની યોજનાઓ ચાલી રહી છે.
